Je kind ’s avonds voor het slapen gaan voorlezen, een brief van school lezen, het rapport van je kind begrijpen of je kind helpen met een spreekbeurt. Het zijn zomaar een paar voorbeelden waar laaggeletterde ouders tegenop kunnen zien, omdat ze moeite hebben met taal en/of rekenen.  

Kinderen van laaggeletterde ouders lopen meer kans om zelf ook laaggeletterd te worden, dan kinderen van ouders die wel geletterd zijn. Laaggeletterdheid kan zo van generatie op generatie worden doorgegeven. Een groot probleem, want mensen die niet goed kunnen lezen, schrijven of rekenen kunnen onvoldoende in de samenleving meedoen. 

Aandacht voor basisvaardigheden, zoals taal en rekenen

Om laaggeletterdheid bij kinderen en jongeren te voorkomen, moet er op scholen veel aandacht zijn om taal-, reken- en digitale vaardigheden van kinderen en jongeren te ontwikkelen. Voldoende tijd hiervoor, zeker bij kinderen die extra aandacht nodig hebben, is essentieel.

Scholen en instanties zoals de schoolopvang kunnen samen met ouders hierin een belangrijke rol spelen. Geke van Velzen, directeur-bestuurder Stichting Lezen & Schrijven: ,,Ouders kunnen met kinderen op jonge leeftijd bijvoorbeeld al liedjes zingen om hen zo spelenderwijs kennis te laten met taal. Leerkrachten en scholen kunnen ouders hierin ondersteunen, maar ook en vooral door laaggeletterdheid bij ouders te herkennen, zodat zijzelf hier wat aan kunnen doen.” 

Wist je dat?* 

  • 1 op de 10 kinderenhet risico loopt op laaggeletterdheid;
  • 17,9% van alle 15-jarigen in Nederlandeen leesniveau heeft waarbij zij het risico lopen om op latere leeftijd onder de noemer laaggeletterd te vallen (Feskens, Kuhlemeier & Limpens, 2016);
  • Kinderen die opgroeien in gezinnen met laaggeletterde ouders presteren minder goed op school op het gebied van taal dan kinderen die opgroeien in geletterde gezinnen (Notten & De Wijs, 2017);
  • Laagopgeleide ouders relatief weinig tijd besteden aan de leesopvoedingvan hun kinderen (van der Eijnden, 2015), terwijl de kans dat een kind uitgroeit tot lezer vijf keer zo grootis als ouders ze een actieve leesopvoeding geven (Stalpers, 2007);
  • Het opleidingsniveau, het taalniveau, de voorleesfrequentie en de leesattitude van ouders belangrijke factoren zijn om te voorkomen dat taalachterstandenop jonge leeftijd leiden tot laaggeletterdheid (Christoffels et al., 2017);
  • Een goed leesvoorbeeld, goed leesaanbod en vooral ook goede leesbegeleiding door ouders een sterk, gunstig en langdurig effect heeft op de gehele onderwijscarrière van kinderen alsook op een succesvolle deelname aan het maatschappelijk levenin volwassenheid (Notten, 2012).

*Bekijk onze factsheet 

Investeer in de taalontwikkeling van ouders en kind

Taalstimulering en ouderbetrokkenheid spelen daarom een belangrijke rol in het schoolsucces van kinderen en dus bij de preventie van laaggeletterdheid. We roepen daarom scholen en organisaties voor voor- en vroegschoolse educatie op om samen met ons op te trekken in de strijd tegen laaggeletterdheid. Alleen dan kunnen we structureel dit grote maatschappelijke probleem aanpakken. 

Wat kan ik doen? 

  • Breng het belang van de aanpak van laaggeletterdheid onder de aandacht via bijvoorbeeld sociale media-kanalen. Bekijk onze downloads voor voorbeeldteksten en banners, vrij voor gebruik.
  • Gebruik de herkenningswijzer voor het herkennen van signalen van laaggeletterdheid en tips om door te verwijzen
  • Organiseer op jouw opvang of school voor ouders een cursus Taal voor Thuis. Met deze cursus leren ouders de taalvaardigheid van hun kind te stimuleren met bijvoorbeeld taalspelletjes. Ook wordt met deze cursus de betrokkenheid van ouders bij de schoolontwikkeling van kinderen vergroot. 

Ervaringsverhalen

Op de pagina ‘Mijn Verhaal’ delen oud-laaggeletterden hun verhaal. Zo geven we een gezicht aan de 2,5 miljoen laaggeletterden in Nederland.

Taal maakt kinderen en jongeren zelfredzamer

Hendrik werkte altijd met zijn handen en werd daarom niet vaak geconfronteerd met zijn taalprobleem. Totdat hij op zichzelf ging wonen. Ineens vielen er brieven op de deurmat die hij niet kon ontcijferen. Hij realiseerde zich dat het tijd werd om terug naar school te gaan. Net als 2,5 miljoen andere Nederlanders, was hij laaggeletterd. > Lees verder

Taal maakt kinderen en jongeren zelfredzamer

Linda Kuijpers is 26 jaar en woont in Wijchen met haar man en twee zoons. De derde is op komst. Ze heeft moeite met lezen, volgt ruim vier jaar taalles via het roc en ze is Taalambassadeur. Linda: ‘Er zijn veel mensen die moeite hebben met lezen en schrijven en die worden vergeten. Ze weten niet dat er scholen zijn waar je alleen aan je Nederlands kunt werken. Je kunt er nog wat aan doen!’ > Lees verder

Nog meer inspiratie: 

  • Bezoek de voorstelling ‘Letter voor Letter’. Samen met Carola Smit zingt René Karst Hollandse hits en daarbij laten ze zien hoe leuk het is om met taal bezig te zijn. De Drentse volkszanger René Karst en voormalig BZN-zangeres Carola Smit brengen een feestelijke avond met Nederlandstalige toppers. Vaak zijn de liedjes uit volle borst mee te zingen en altijd zijn ze heerlijk om naar te luisteren. Geniet tijdens dit concert van de muziek, de teksten en inspirerende verhalen over taal, lezen en schrijven. Ontdek ook hoe je geholpen kunt worden bij het nog beter kunnen lezen en schrijven. René Karst en Carola Smit wijzen je hierin de weg.
  • Word taalmaatje, zoals de Westlanders doen. Bekende Westlanders worden opgeleid tot taalmaatje. Zij krijgen een speciaal ontwikkelde cursus op het gebied van spreekvaardigheid. Ook vindt het kennismakingsgesprek met hun taalvragers plaats. 
  • Doe mee aan de langste taalles ter wereld. In estafettevorm geeft een aantal vrijwillige taalcoaches twaalf uur lang taalles aan mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal.
  • Organiseer een boekenmarkt, zoals OBS Benoordenhout uit Den Haag dat doet. Op een boekenmarkt kunnen boeken worden geruild en ingezameld voor kinderen die geen geld hebben voor het aanschaffen van eigen boeken. Zodat ook zij kunnen opgroeien met de verhalen van de Waanzinnige Boomhut, het Leven als Loser en Kruistocht in Spijkerbroek.
  • Bezoek de Poëzieparade in het Kinderboekenmuseum tijdens de Week van de Alfabetisering. Op zondag worden de winnaars van de Efteling-schrijfwedstrijd, waarbij mensen een gedicht over lezen, schrijven of rekenen konden insturen, bekendgemaakt. 
  • Bezoek de theatervoorstelling ‘Heldere Taal’ in Bibliotheek Heerenveen op woensdag 5 september. Deze voorstelling gaat over taalproblemen en wordt opgevoerd door amateurspelers, onder wie werknemers van schoonmaakbedrijf Nivo Noord. Allemaal zijn ze laaggeletterd en hebben ze de stap genomen om beter te leren lezen en schrijven
  • Bezoek de theatervoorstelling ‘WAS’ in Uden op donderdag 6 september. Een liefdevolle vertelling over laaggeletterdheid, twijfels en angst. Over dat wat was en wat kan zijn. Over omkijken en doorgaan. In WAS zien we een vrouw. Een vrouw zoals er zoveel zijn. Met haar eigen beslommeringen en overwegingen. En een verleden.

Onze website maakt gebruik van cookies om het gebruik en functionaliteit te waarborgen. Klik hier voor meer informatie over onze cookies.

OK