Voldoende kunnen lezen, schrijven en rekenen is een randvoorwaarde om een stabiele financiële situatie te krijgen en te houden. Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen zijn veel vaker langdurig arm dan niet-laaggeletterden. Armoede en laaggeletterdheid gaan vaak hand in hand. Laaggeletterdheid is dus niet alleen een persoonlijk probleem, het is een probleem van de maatschappij. 

Lage leesvaardigheid bij financiële problemen

De helft van de mensen die kampen met financiële problemen, heeft de ‘indicatie laaggeletterdheid’ gekregen. Lagere leesvaardigheid komt veel vaker voor bij mensen met financiële problemen. Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen in samenwerking met Syncasso Gerechtsdeurwaarders, Kredietbank Nederland en Stichting Lezen & Schrijven. Maar liefst 50,3% van de deelnemers aan het onderzoek – klanten van Kredietbank Nederland en Syncasso Gerechtsdeurwaarders – kreeg de ‘indicatie laaggeletterdheid’, terwijl in heel Nederland 18% van de populatie laaggeletterd is. Dat betekent dat ze niet volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving, omdat zij onder het door de overheid gestelde taalniveau scoren. Voor hen is het extra moeilijk om brieven, toeslagen, aanslagen, rekeningen en aanmaningen te begrijpen, aan te vragen of de administratie bij te houden. 

Laaggeletterden lopen jaarlijks ruim half miljard aan inkomsten mis

Daarnaast lopen laaggeletterden hierdoor jaarlijks inkomsten mis. In de huidige Nederlandse kenniseconomie raakt het onvermogen om goed te kunnen lezen, schrijven en/of rekenen direct aan de welvaart van mensen. Uit onderzoek van PricewaterhouseCoopers (PwC) in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven blijkt dat laaggeletterden jaarlijks € 572 miljoen aan inkomsten mislopen. Volgens de meest recente berekening bedragen de totale maatschappelijke kosten voor laaggeletterdheid € 1,13 miljard per jaar. 

Wat kan ik doen?

We roepen alle (overheids)instanties, gemeenten, zorginstellingen, financiële instellingen en bedrijven op om samen met ons laaggeletterdheid op de kaart te zetten tijdens de Week van de Alfabetisering. Dit kan op verschillende manieren:  

Of laat je inspireren door...

  • Bibliotheek Almelo die een bijeenkomst organiseert over schulden en de relatie met laaggeletterdheid, met een lezing van Susanne Tonnen (onderzoeker bij het Lectoraat Schulden en Incasso)  
  • De werkgroepen laaggeletterdheid uit omgeving Heerde (ROC, gemeente, bibliotheken, welzijnsorganisaties en taalpunten) die een symposium organiseren over de invloed van laaggeletterdheid op de arbeidsmarkt en de relatie met armoede, met een lezing van schrijver Adbelkader Benali  
  • Bibliotheek Hoensbroek die een Taalcafé organiseert om te oefenen met de Nederlandse taal en te praten hoe je met taal grip op geld krijgt. 
  • Taalhuis Walcheren die vrijwilligers gaat trainen om de workshop ‘Geldzaken, begrijp jij het?’ te geven aan mensen die moeite hebben met begrijpend lezen en alles wat met geldzaken te maken heeft, zoals administratie op orde krijgen, huurtoeslag aanvragen en online aankopen doen.  

Ervaringsverhalen 

Onder de noemer MijnVerhaal delen we verhalen van voormalig laaggeletterden - zo willen we een gezicht geven aan de 2,5 miljoen laaggeletterden in Nederland. 

Taal maakt financieel zelfredzamer

Johan werd vroeger vaak thuisgehouden om te helpen in de huishouding. Op de lagere school bleef hij twee keer zitten, daarna ging hij gelijk werken. Later durfde hij zijn brievenbus niet te openen. Hij liet brieven, boetes en aanmaningen van de bank en de Belastingdienst liggen omdat hij ze niet kon lezen. “Met hulp van de buurjongens kwam ik erachter dat iemand misbruik had gemaakt van mijn situatie.”
> Lees verder

Gormah verhuisde naar Nederland en hoefde alleen voor haar kinderen te zorgen, haar man regelde verder alles. Totdat ze van hem ging scheiden. Ze begreep niets van de scheidingspapieren, en bleek ook nog eens een formulier te hebben ondertekend voor een lening van 50.000 euro. “Als ik wist wat er had gestaan, had ik nooit getekend. Als gevolg kwam ons gezin in diepe schulden terecht.”
> Lees verder 

Taal maakt financieel zelfredzamer
Taal maakt financieel zelfredzamer

Jasper kon zich vroeger moeilijk concentreren. Op de middelbare school kreeg hij snel een achterstand. Toen zijn moeder overleed, werd hij rebels. Toen hij ging werken, kreeg hij moeite met de administratie. Schulden waren het gevolg. Zijn ex hielp hem met regelingen treffen en afbetalen. “Toen die relatie na elf jaar ophield, was ik op mezelf aangewezen. Ik vond het schandalig dat ik het niet zelf kon.” 
> Lees verder 

Vera Moet (63) hoorde een groot deel van haar leven dat ze dom was. Op de basisschool zat ze achterin. Toen ze zestien was, werd ze door haar moeder van school gehaald om te kunnen werken. Brieven belanden altijd in de prullenbak, want daar begreep ze niets van. Totdat ze grote schulden kreeg. "Het liep zo erg op, dat ik deurwaarders voor de deur had. Dan zit je wel erg in het nauw. Ik voelde me echt heel erg gevangen."
> Lees verder 

Taal maakt financieel zelfredzamer

Nog meer inspiratie...

  • Lees hoe Zorgverzekeraar CZ medewerkers traint om laaggeletterdheid te herkennen 
  • Lees hoe de welzijnsorganisatie U Centraal in overleg met buurtteams mensen helpt die moeite hebben met de taal & met hun financiën dankzij de cursus Voor ‘t zelfde geld  
  • Lees hoe in de gemeente Amsterdam de Aanpak Armoede Taal en Laaggeletterdheid (ATL) haar vruchten afwerpt 

Onze website maakt gebruik van cookies om het gebruik en functionaliteit te waarborgen. Klik hier voor meer informatie over onze cookies.

OK